Sterilisatieproces in de autoclaaf: stijgtijd, plateautijd en hun betekenis.
Afzonderlijke fasen bij stoomsterilisatie
Een effectief sterilisatieproces in een autoclaaf is gebaseerd op een nauwkeurig afgestemd tijdschema, dat de volledige vernietiging van micro-organismen garandeert. Daarbij zijn met name de stijgtijd en de plateauperiode bepalend voor de effectiviteit van de sterilisatie.
1. Stijgtijd – opwarmen en ontluchten
Tijdens de stijgtijd worden de kamer en het te steriliseren materiaal op de vereiste temperatuur gebracht. Tegelijkertijd wordt de kamer ontlucht om een verzadigde stoomatmosfeer te creëren.
Deze stap is essentieel om ervoor te zorgen dat de stoom alle oppervlakken van het te steriliseren materiaal betrouwbaar bereikt.
2. Plateau-tijd – De eigenlijke sterilisatiefase
De plateau-tijd (voorheen: “sterilisatietijd”) bestaat uit twee belangrijke fasen:
Compensatietijd:
Dit is de tijd tussen het bereiken van de sterilisatietemperatuur op het referentiemeetpunt van de kamer en het moment waarop deze temperatuur in alle delen van de lading is bereikt. Pas wanneer alle te steriliseren materialen de doeltemperatuur hebben bereikt, begint de volgende fase.
Houdtijd:
De houdtijd is de daadwerkelijke werkingsduur van de sterilisatie. In deze fase wordt de temperatuur op alle meetpunten constant binnen het vastgelegde sterilisatietemperatuurbereik gehouden. Gedurende deze tijd worden micro-organismen gedood volgens twee basisprincipes van sterilisatie.
a. Afdoddingstijd
Deze tijdspanne wordt experimenteel bepaald en beschrijft hoe lang het duurt om een bepaalde bacterie of spore onder vastgelegde omstandigheden veilig af te doden.
b. Veiligheidstoeslag
Een extra incalculatie die een voldoende veiligheidsreserve vormt om eventuele schommelingen of onzekerheden in de beladingstoestand of het procesverloop te compenseren.
Conclusie:
De correcte uitvoering van de stijg- en plateautijd is essentieel voor de veiligheid, reproduceerbaarheid en validatie van het sterilisatieproces. Alleen als deze tijdsduur exact wordt aangehouden, kan een hoge microbiële veiligheidsnorm worden gegarandeerd, met name in de medische sector.